De angst om te falen

Tekening-Marit-Aafje-gastblog-Talenthuis-

Gastblog.

Voor velen is onzekerheid of angst om te falen een barrière bij het maken van nieuwe loopbaanstappen. Marit Aafje schreef hier een prachtig blog over. Lees verder!

Ik volg sinds september een Engelstalig mastervak ‘Introduction into sustainability’ aan de Rijksuniversiteit in Groningen. Alle teksten, alle colleges en opdrachten zijn in het Engels. Toen ik de opdrachten zag zakte de moed me in de schoenen. Mijn eerste gedachte was: ‘Dit kan ik helemaal niet!’ ‘Mijn Engels is niet goed genoeg.’ ‘Ik heb al moeite met correct Nederlands. Hoe kan ik dit ooit in het Engels doen?’ ‘Andere masterstudenten zijn veel beter dan ik.’ En met elke gedachte die door mijn hoofd schoot werd ik onzekerder en onzekerder. Kortom, ik was bang om te falen. De diepe angst die daaronder ligt is het gevoel dat ik niet goed genoeg ben en dat ik geen fouten mag maken.

Angst heeft me lange tijd weerhouden om mijn stem te laten horen. Ik was bang om iets te zeggen in college, omdat ik niet ‘dom’ over wilde komen. Daarbij was ik bang dat ik het niveau niet aan kon. Bij het eerste college was ik onder de indruk van mijn medestudenten. Er ontstond een klassikale discussie over het definiëren van duurzaamheid. Ik luisterde aandachtig naar studiegenoten die vlekkeloos en zonder enige twijfel in het Engels met elkaar in gesprek waren. Ik had mezelf voorgenomen dat ik elk college íets hardop moest zeggen of vragen. Nadat ik tien keer in mijn hoofd de woorden herhaalde die ik wilde gaan zeggen, stak ik met een bonkend hart mijn vinger in de lucht…

Ik ben ondertussen 27 jaar en ik heb ruim twee jaar in Engelstalige landen gewoond. Mijn Engels is vloeiend. Waarom voel ik me dan toch zo onzeker? De afgelopen jaren heb ik veel boeken gelezen van Brené Brown, een professor aan de Universiteit van Housten. Ze heeft jarenlang onderzoek gedaan naar kwetsbaarheid, moed, authenticiteit en schaamte. Twee favoriete boeken van haar zijn: ‘De moed van imperfectie’ en ‘Verlangen naar verbinding’. Doodgewone moed heeft te maken met je kwetsbaarheid op het spel zetten. En dat is in onze huidige wereld behoorlijk buitengewoon.

‘Wanneer je in staat bent los te laten wat anderen ervan denken, en je verhaal onder ogen te zien zoals het is, dan geeft dat toegang tot een goed gevoel van eigenwaarde: het gevoel dat je goed genoeg bent zoals je bent. Je zult misschien proberen om een goed gevoel van eigenwaarde bij anderen vandaan te halen door voortdurend te presteren, te perfectioneren en te plezieren. Maar een goed gevoel van eigenwaarde – dat essentiële element dat je toegang geeft tot liefde en het gevoel erbij te horen – vind je alleen bij jezelf.’ – Brené Brown

Schaamte draait om angst. We zijn bang dat mensen ons niet meer mogen als ze de waarheid weten over wie we zijn, waar we vandaan komen, waar we in geloven, waar we mee worstelen of hoe geweldig we zijn wanneer we onze vleugels uitslaan. (Soms is het net zo moeilijk om onze sterke kanten te laten zien als onze zwakke.) We vinden het volgens Brené allemaal moeilijk om toe te geven dat we ergens mee worstelen. Als we willen dat schaamte ons leven gaat beheersen, moeten we drie dingen doen: verdringen, verzwijgen en veroordelen. Het gaat aan ons vreten en daarom moeten we onze ervaring delen met anderen. Schaamte verliest kracht als we erover praten.

Een manier waarop schaamte ons leven binnensluipt is via perfectionisme. Perfectionisme is een vorm van zelfbescherming. Het is een schild dat we met ons meeslepen vanuit de gedachte dat het ons zal beschermen, terwijl het juist datgene is wat ons ervan weerhoudt onze vleugels uit te slaan. ‘Ik ben wat ik doe en hoe goed ik dat doe’. Het gevolg is plezieren, presteren en perfectioneren. Het is doodeng om risico’s te nemen wanneer je een perfectionist bent, want je eigenwaarde hangt ervan af. Je bent bang om de wereld te laten zien wat mogelijk imperfect is.

Perfectionisme is een verslavend en schadelijk systeem van overtuigingen dat uitgaat van de volgende gedachte: ‘Als ik er perfect uitzie, perfect leef en alles perfect doe, kan ik de pijnlijke gevoelens die worden veroorzaakt door schaamte, afkeuring en verwijten voorkomen of tot een minimum beperken. (Brené Brown, De moed van imperfectie.)

Perfectionisme is streven naar een onhaalbaar doel. Om perfectionisme te overwinnen zullen we volgens Brené moeten erkennen dat we gevoelig zijn voor schaamte, afkeuring en verwijten. Daarnaast zullen we compassie met onszelf moeten ontwikkelen. Zelfcompassie bestaat uit drie delen: (1) Aardig zijn voor jezelf. Reageer begripvol naar jezelf wanneer je lijdt, faalt of een gevoel van tekortschieten ervaart. (2) Je menselijkheid erkennen. Persoonlijk tekortschieten is onderdeel van de menselijke ervaring. (3) Mindfulness is een evenwichtige benadering van negatieve emoties. Pijn moet je niet negeren, maar je moet je er ook weer niet mee identificeren.

Zelfcompassie vind ik één van de moeilijkste dingen. Ik kan ontzettend hard zijn naar mezelf. Hoe heb ik mijn angsten overwonnen voor het college aan de RUG? Ik heb er veel over gepraat met mijn broertje. (Hij heeft afgelopen zomer zijn master filosofie afgerond in Leiden) Ik vroeg aan hem: ‘Hoe doe je dat toch, alles in het Engels?’ Hij zei tegen mij: ‘Het is een kwestie van beginnen en oefenen. Zie onzekerheid/angst als een teken dat je kunt groeien als mens. Zou je immers iets leren als je het al perfect kon? Ga er elke week mee bezig en je zult zien dat het steeds beter gaat.’ En daar ging ik. Hoe sta ik er ruim een half jaar later voor? Voor het eerste onderdeel heb ik een 8.5 gehaald. En ik verwacht het vak succesvol af te ronden in januari. En daar ben ik best wel trots op.

Tekst en tekening door: Marit Aafje

Wil je zelf stappen maken in je loopbaan en kan je een goede sparringpartner gebruiken? Neem contact op!

Laat een reactie achter